MENU

ހުރަގޭ ބަނޑޭރީންނޭ، ބުނަމޭ މިތަޅުނައްޓާދޭށޭ!

2003 ވަނަ އަހަރުގެ ސެޕްޓެމްބަރު 20 ގެ ހާދިސާގެކުރިންވެސް މައުމޫނުގެ ސަރުކާރުން ހުރަގޭގައި މީހުން މަރާ ވާހަކައާއި އަނިޔާ ކުރާ ވާހަކައަކީވެސް ރައްޔިތުން ދައްކަމުން އައި ވާހަކަތަކެވެ. ނަމަވެސް މިކަމުގެ ހަޤީޤަތް އޮތީ ފޮރުވާފައެވެ. މައުމޫނުގެ ސަރުކާރަށް ފާޑުކިޔާ ފަރާތްތަކަށް އޮތް ޝަޒާއަކީ ޖަލުތަކުގެ ތޭރިތަކުތެރޭ މައުމޫނުގެ އަނިޔާވެރިކަމާ ކުރިމަތިލުން ކަމަށްވާތީ މިވާހަކަތަށް ދެއްކުމަކީ ރައްޔަތުން ބިރުގަންނަ ކަމެކެވެ. އޭރު މިވާހަކަތައް ދައްކަމުންއައީ ސިއްރިއްޔާތުގައެވެ. އެއީ ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ތާރީހުގައި ކަޅު ދުވަހެކެވެ.  މައުމޫނުގެ އަނިޔާވެރިކަމުގައި ދިވެހި ޖަލުތަކުގައި ވޭނީ އާހުގެ ކެކުޅުންތަށް ކެކުޅަމުން ދިޔަ ދުވަހެވެ.  މައުމޫނު އަޑީގައި ހުރެ އޭނާގެ ސަރުކާރުން ރަހުމެއްނެތި 2003 ސެޕްޓެމްބަރ 19  ވަނަ ދުވަހު މައުމޫނުގެ ސަރުކާރު ހުރަގޭ ބަނޑޭރީން އިވާން ނަސީމް ރަހުމެއްނެތި މަރާލާ އެހާދިސާ ސިއްރުކުރަން އުޅުމުން ޖަލުގައި ހިނގާދިޔަ ހާދިސާ ތަކުގައި އޭރުގެ ސަރުކާރުން ޖައްވަށް ފަޒާޔަށް ވައިގެ ތެރެއަށް ބަޑިޖަހާ އެތަށް ގައިދީނެއް މަރާލި ދުވަހެވެ. ސެޕްޓެމްބަރު 19 ވަނަ ދުވަހުގެ ރޭ އިވާން ނަސީމް ޖަލުގެ ގޮޅީގައި ހުއްޓާ ބަނޑޭރީންގެ އެތައް ބައަކު ގޮޅިއަށް ވަދެ ގަދަކަމުން ގޮޅިން ނެރެގެން ގެންދިއައީ ޢާންމުކޮށް މީހުންނަށް ބޮޑެތި އަނިޔާތައްކުރާ ސަރަހައްދަށެވެ. އެ ސަރަހަށްދަށް އޭނާ ގެންދިއުމަށްފަހު  އޭނާއަށް އަނިޔާކުރަނީ ކޮންބައެއްކަން ނޭނގޭނެގޮތަށް ސަތަރިގަނޑެއްގައި އޮޅާލުމަށްފަހު މައުމޫނުގެ އެންގެވުމުގެމަތިން ވަކިގޮތެއް ނުބަލައި ތަޅާ އަނިޔާކުރީއެވެ. އެއަނިޔާތަކުގައި އޭނާ މަރުވެދިއައިރުވެސް މަރުވިކަންވެސް އަނިޔާކުރި ބަނޑޭރީންނަކަށް ނޭނގެއެވެ. މަރުވުމުންވެސް އަނިޔާކޮށް ގައިގެ އެކިތަންތާގައި އަލިފާން ޖައްސާ ހެދިއެވެ.  މައުމޫނުގެ ސަރުކާރަކީ މިފަދަ ރަހުމެއްނެތް އަނިޔާތަކުގެ ސަބަބުން އޮހޮރުނު ލެއިން ފޯވެފައިވާ ސަރުކާރެކެވެ. އީވާން ނަސީމް މަރާލި ޚަބަރު ޖަލުގެ ގައިދީންނަށް ލިބުމާ ގުޅިގެން ޖަލުތަކުގެ ގޮޅިތަށް ފަޅާލާ ނިކުމެ މައުމޫނުގެ އަނިޔާވެރި  ބަނޑޭރީންނާއި ހިންގި ހަމަނުޖެހުންތަކުގައި ބަނޑޭރީން ބަޑިޖަހާ އެތަށް ގައިދީންނެއް މަރާލާ އެތަށް ބަޔަކު ޒަހަމް ކޮއްލިއެވެ. މި ޒަހަމްތަކާއެކު ބައެއްމީހުން ނުކުޅަދޭ މީހުންނަށް ވިއެވެ. އީވާން ނަސީމްގެ މަރުގެ ޚަބަރާއެކު ވެރިރަށް […]
Read More ›

މައުމޫނު ޖަލަށްލުން، ޒުވާނުންގެ ހުވަފެނެށް

"ޅައިރުންސެރެ މިއީ އަހަރެން އިންތިޒާރުކުރި ވަގުތެވެ. އަހަރެންގެ ބައްޕަޔާއި ބޮޑުބޭބެއަށް މައުމޫނު ޖެއްސި ހާލު އަދިވެސް ހަނދާން އެބަހުއްޓެވެ. ބައްޕަޔާއި ބޮޑުބޭބެ ޖަލުގައި އޮތްހެން މައުމޫނުވެސް ޖަލުގައި އޮންނަތަން ދެކެން އަހަރެން ބޭނުމެވެ. " މިއީ ޒުވާނެއްގެ ޝުއޫރުވެ. މިއަދު ފޭސްބުކް ވޯލް ފުރިފައިއޮތީ މިފަދަ ޝުއޫރުތަކުންނެވެ. މައުމޫނުގެ ވެރިކަމުގެ 30 އަހަރަކީ އެތަކެއް ނިކަމެތި ރައްޔިތުންނަކަށް ނުހައްގުން އަނިޔާލިބުނު 30 އަހަރެކެވެ. ޅަދަރިނާއި އަބިން ރޮއެރޮއެ ތިއްބާ އެބައިމީހުންގެ ފިރިން ޖަހާގަނެގެން ޖަލަށްލައި އަނިޔާކުރިއެވެ. ކިރިޔާވެސް ތައުލީމީ މީހެއްވިއްޔާ މައުމޫނުގެ ޕަޕެޓަކަށް ހަދައެވެ. ބުނާގޮތެއް ނަހަދައިފިނަމަ ޝިކާރަކޮއް ލަނީ ޖަލަށެވެ. އެމީހުންނަށްވެސް ލިބެނީ މައުމޫނުގެ " އޯގާތެރި "ފިރުމުންތަކެވެ. ވެރިކަމުގެ ހިނގުމުގެ ނިޒާމަށް ކިރިޔާވެސް "އުއްފު" ބުނެފި ނަމަ ލިބިގެންދަނީ ކުޑަ ގޮޅީގެ ހިދުމަތެވެ. ފަޑިޔާރުގެ އާއި ހުރަގެއަކީ ރަން 30 އަހަރުގައި މައުމޫނުގެ ތަރިކަ މުދަލެވެ. ހިތު ހުރިގޮތަކަށް ހުކުމްތަށް ފަޑިޔާރުންނަށް މަޖުބޫރުކޮއްގެން ނެރެމުން ދިޔައީ ބާރުހުރީތީއެވެ. ކިރިޔާވެސް ނު ގޮތެއް ހަދާލާފި މީހަކަށް ތަހައްމަލު ކުރަންޖެހެނީ ހުރަގޭ ބަނޑޭރީންގެ ހިދުމަތެކެވެ. އަނިޔާއެވެ. ލާ އިންސާނިޔަތުކަމެވެ. ދުނިޔެ ހިނގާނީ ތޮށަލި ދުޅައަށޭ ބުނެއެވެ. އާރާ ބާރަކީ އަބަދު ދެމިހުންނާނޭ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. ކޮންމެވެސް ދުވަހަކުން ބާރުތަށް ފިލައިގޮސް ނިކަމެތިވާނޭ ދުވަހެއް އަންނާނެއެވެ. އަޑިގަނޑަކަށްފަހު އުސްގަނޑެއް އަންނަ އުސޫލުންނެވެ. ޤާނޫނުގެ ބާރު މުށު ތެރޭގައި ގެންގުޅުނުދުވަސް ފަސްދީފިއެވެ. ޤާނޫނު އޭގެ ހަމަ އިސްކޮޅަށް ދެމިލައިފިއެވެ. ތަދުބީރު ކުރިނަމަވެސް ތަޤުދީރެއް ބަދަލެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. ދިވެހިނަށް އަޑިގަނޑަށްފަހު އުސްގަނޑު މިއޮތީއައިސްފައެވެ. ޤާނޫނުގެ ދިގުއަތް ކޮންމެ މުޖުރިމެއްގެ މައްޗަށް މިވަނީ ދަމާލެވިފައެވެ. ކަރެއް ކަނދުރާއެއް ސީދީއެއް ދީދީ އެއްގެ ދަރިއެއް ބެލުމެއްނެތެވެ. މިއަދަކީ ދިވެހި އެތަކެއް ޒުވާނުން ދެކެމުންއައި ހުވަފެނެއް ހަޤީގަތަކަށް ވީދުވަހެވެ. އެކުދިންގެ މައިންބަފައިންނާއި އާއިލާއަށް 30 އަހަރުގެ ހުދުމުހުތާރު ވެރިކަމެއްކުރި މައުމޫނުގެ ވެރިކަމުގައި ނުހައްގުން ދިން އަނިޔާގެ ބަދަލު ލިބިގެންދިޔައީއެވެ. ހަށިފުރާ ނޭވާއެއް އެފަދަ ކޮންމެ ޒުވާނަކު ލާނޭކަން ކަށަވަރެވެ. " މިތުރުންގެ ހިތަށް […]
Read More ›

މާފުށީ ޖަލު އެން ސްޕާ މޯލްޑިވްސް

އަޅުގަނޑަކީވެސް ތަނެއް އޮތީޔާއި ބޯކޮއްފާލާ މީހެކެވެ. ދަތުރުފަތުރުކޮއް ތަފާތު ތަޖުރިބާތަށް ކުރުމަށް ޝައުގުވެރިވާ ޒުވާނަކީމެވެ. މިގޮތުން މާފުއްޓަށް ކުރެވުނު ދަތުރެކެވެ. ހެނދުނު ސަޔައްފަހު ނިކުމެ ރަށުތެރެ ބަލައިލަން ހިނގައިގަތީ ރަށުތެރޭގެ ކަންކަން ހުރިނެތްގޮތް ހޯދައިލާ  އަތޮޅުތެރޭގެ ރަށަކުން ލިބެދޭ ހިތްގައިމުކަން ހޯދައިލުމުގެ ނިޔަތުގައެވެ. މަޑު ހިނގުމެއްގައި އަތިރިމަށްޗަށް މިސްރާބު ހިފާލިތަނުން ދިމާވީ މާފުށީ ޖަލުގެ އޮފިސަރަކާއެވެ. ޒަމާންވީ ނަމަވެސް ގެއްލިފައިހުރި ރައްޓެއްސަކާއިއެވެ. އޮލަ ވާހަކައަކަށްފަހު ޖަލުތެރެ ބަލައިލުމަށް އަހަރެން އޮފިސަރު ކައިރިން އެދުނީމެވެ. ވަރަށް ފަސޭހައިން އޮފިސަރު މިކަން ހަމަޖައްސައިދީފިއެވެ. އަދި މެންދުރުގެ ކެއުމަށްވެސް ޖަލު އޮފިސަރުންނާއިއެކު ޖަލަށް ދައުވަތު އެރުވިއެވެ. ބުނި ގަޑިޔަށް އަހަރެން މާފުށީ ޖަލަށް ޒިޔާރާތް ކޮށްފީމެވެ. އޭރު އަހަރެންގެ އިސްތިގުބާލުގައި އޮފިސަރަކު މަޑުކޮށްލައިގެން ހުއްޓެވެ. އެކުވެރިގާތް މީހަކަށް ދުލެއް ނުކުރެއެވެ. ރީތިކޮން ބުނާނަމަ އަނގަ ހުއްޓައި ނުލައެވެ. ޖަލުގެ އެކަމެއް ޖަލުގެ މިކަމެއް ކިޔާދެމުން ދިޔައީ އަހަރެންގެ ބޮލަށް އުނދަގޫވާހާ ވަރަށެވެ. ފުރަތަމަ އަހަރެމެންގެ ބައްދަލުވުން އޮތީ ޖަލުގެ އިސްވެރިން ތަކަކާއިއެކު މާފުށީ ޖަލުގެ ކަމޭޒު ދޮށުގައިއެވެ. މިއީ އަހަރެންގެ އަމަޔަށް ބުނާ ކުޑާމިސް ބަހެއް ނޫނެވެ. އެކަމަކު ޖަލުން ކޭހާ މީރު ދިވެހި ރަހަތަކެއް އަހަރެންގެ ހަޔާތުގައި އަދި ނުކަމެވެ. އެހާމެ ފުރިހަމައެވެ. ކެއުމަށްފަހު ރަހުމަތްތެރިޔާ އާއިއެކު ޖަލުގެ ތަންތަން ބަލާލުމަށް އަހަރެން ހިނގައިގެންފީމެވެ. ފުރަތަމަވެސް ލޮލުގައި އަޅައިގަތީ ރާނަންތިބި ބައެކެވެ. މި ބަންގާޅިންގެ ކަންތަށްވެސް ބޮޑޭ ބުނެލީ ހަގީގަތުގައިވެސް ކަންބޮޑުވާތީއެވެ. ނަމަވެސް އަހަރެންނަސް ރަހުމަތްތެރިޔާގެ ކިބައިން ލިބުނީ ހީކުރި ޖަވާބެއް ނޫނެވެ. އެއީ ދިވެހިންނެވެ. އެކި ކުށްތަކުގައި ޖަލަށް ލާފައިތިބި ކުއްވެރިންގެ ތެރެއިން އަހުލާގު ރަނގަޅު މީހުންނަށް އާދައިގެ ދިރުއުޅުމެއް އިހްސާސްކޮއްދިނުމަށް މޯލްޑިސް ކަރެކްޝަނަލް ސާރވީސް އިންދޭ ފަސޭހައެކެވެ. އުފާވެރިކަމެއް އިހްސާސް ކުރުވީ ދެންތާއެވެ. ވަކިހިސާބަކުން އަނެއްކަވެސް ދިމާވީ މިރުސް ގަސްތަކަކަށް ފެންދޭން ތިބި ދެމީހަކާއިއެވެ. އެކުވެރިޔާގެ ފަރާތުން މައުލޫންމާތު ލިބުނުގޮތުގައި ޖަލުގައި ގައިދީން މިރުހާއި ކިއުކަންބާގެ އިތުރުން ކޮޕީފަތް ފަދަ ފަސޭހައިން ހެއްދޭ ތަރުކާރީގެ […]
Read More ›

ސަރުކާރުން, އީދުގޮން ރައްޔިތުންގެ ބޮލަށް!

ރައީސް ޔާމީންގެ ސިޔާސަތުތަކުގެ ތެރެއިން އުފާވެރި ދިރިއުޅުމެއް ރަށްޔިތުންނަށް ހޯއްދަވައިދެއްވުމަކީ އެމަނިކުފާނު ނުހަނު އިސްކަމެއް ދެއްވާ ކަމެކެވެ. މިކަން އެންމެ ރަނގަޅަށް ހާމަވެގެންދަނީ މާލެއާއި އަތޮޅުތެރޭގައި ހިތްފަސޭހަ ކޮއްލުމަށް ގާއިމްކޮއްދެއްވަމުން ގެންދަވާ ޕާކްތަކާ ފަންނު ތަކުންނެވެ. ރަސްރަނި ބަގީޗާ އަކީ ރައީސް ޔާމީންގެ ވެރިކަމުގައި މާލޭގައި ދިރިއުޅޭ އަދި މާލެ ޒިޔާރަތްކުރާ ކުދި ބޮޑު ލޮލުގައި އެންމެ ފަސޭހައިން އަޅާގަންނާނޭ އެއްތަނެވެ. ޖައްގައްޔެއްހެން އޮތް ރަސްރަނި ބަގީޗާ މިސަރުކާރުގައި ޒަމާނީ ފެންވަރަށް ތަރަށްޤީ ކޮއްދެއްވާފައި ވަނީ ކުޅިވަރާ މަޖަލުގެ ތެރެއިން އުގެނުމުގެ ފުރުސަތު ލިބޭނެހެނެވެ. ދިވެހިންނަށް އައު އެތަށް ކަމަކާއި އެކުއެވެ. ދިވެހިން އާސޯހުކޮއްލާފަދަ ރީތި ތަނެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ފިޔަވަހިތަކަކަށް ބަހާލާގެން ކުރިޔަށް ގެންދާ މި ޕްރޮޖެކްޓްގެ މަސައްކަތް އަދި އެއްކޮން ނިމުނީކީ ނޫނެވެ. ފުރަތަމަ ފިޔަވަހީގައި ނިންމާ ރައްޔިތުންނަށް ހުޅުވާލީ ބަގީޗާ އައީ ކުޅިވަރާ އުނގެނުމަށް ހާއްސަ ކުރެވިފައިވާ ތަންތަނެވެ. ފެން އަރުވާ ވަޑާމާ، މަސް ފެންގަޑުގެ އިތުރުން ހަނދުފަޅި އުދޯލިތަކަކީ މިހާރުގެ ޒުވާނުންގެ "ސެލްފީ"ތަކުގެ ބެކްރައުންޑަށް މިވަނީ ވެފައެވެ. ބަލާލަން ހިތް ގައިމެވެ. ސަޅިއެވެ. ރަސްރަނި ބަގީޗާ ހުޅުވިގެން ދިއުމާއިއެކު އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުގެ އެންމެ ބޮޑު ފާޑުކިޔުމެއް އަމާޒުވެގެން ދިޔައީ ވިންޓަރ ޕާކު ނުހުޅުވުމުންއެވެ. އެފަދަ ފަތާރްތަކުންދިޔައީ ދިވެހިންގެ ހިތްތަށް މަރާލައި ސަރުކާރުން ރައްޔިތުންނަށް ދައްކަނީ ދަޅަކަމުގައި ބުނަމުނެވެ. ރަނގަޅު ވާހަކައެކެވެ. ފުރަތަމަ ހުޅުވަން ކަނޑައެޅި ތާރީހަށް ވިންޓަރ ޕާކް ހުޅުވޭގޮތެއް ނުވިއެވެ. ސަބަބު ތަކެއްވެސް ހުރުމާއިއެކުގައެވެ. ސަކް ސަމިޓަށް 3 ދުވަހުން ކޮންވެންޝަން ސެންޓަރާ ފުވައްމުލަކު އެއާރ ޕޯޓުހެން އެއްޗަކަށް އެއްޗެއް ހަދާލައި ހުޅުވާލަން މިސަރުކާރުން ބޭނުން ނުވާތީއެވެ. ދިވެހިނަކީ އަބަދުވެސް ފިނި ތަންތަނަށް ދަތުރުކުރާހިތްވާ ބައެކެވެ. ސްނޯމަތީ މަޖާކޮއްލާ އައިސް ސްކޭޓް ކޮއްލާހިތްވާ ބައެކެވެ. ނަމަވެސް ގުދުރަތީގޮތުން ރާއްޖެ އޮންނަ ސަރަހައްދަކީ ފިނި މޫސޫން އަންނަ ސަރަހައްދެއް ނޫނެވެ. އެންމެ ކައިރިންވެސް މިފަދަ ތާކަށް ދާންބޭނުންވެއްޖެނަމަ ދާންޖެހެނީ އަވައްޓެރި އިންޑިއާގެ ޝިމްލާ އަށެވެ. އެފަދަ ތަނަކަށްގޮސް ސްކޭޓް ކޮއްލަން […]
Read More ›

"ސޭޓު" ހިތްހަމަ ޖައްސާލަދީފި

ހިނގަމުން މިދަނީ ބަރަކާތްތެރި ރަމަޞޯން މަހެވެ. މަސްތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ މަތިވެރި މާތް މައްސަރެވެ. އެއްބަޔަކު އަޅުކަމައިގެން އުޅެނީ އަވަދިނެތިއެވެ. ޒައްރެއްގެ މިންވަރުވެސް ހެޔޮކަމެއް ކޮއްލުމަށް ތިބީ ފެންބޮވައިގަނެފައެވެ. ކެރި ކުޅަދާނަ ކަން ލިބިގެންވާ މީސްތަކުން މިދުނިޔެ މަތީގައި އެންމެ މާތްކުރެވިފައިވާ ކައުބަތުލްﷲ ގެފުޅުގެ ކައިރީގައި ސަޖިދައެއް ޖަހާލުމަށް ވަނީ ކެތްމަދުވެފައެވެ. ނަމަވެސް ހިތާމައަކީ މުއްސަނދިންގެ ފައިސާގައި "ބުދު ކޮއްކޮ" ހެދިގެން އުޅޭ މީހުންނަށް ޖަޒުބާތުގައި ޖެހި ކުރެވޭ ނުކުރެވޭއެއް މި ބަރަކާތްތެރި މައްސަރުގައިވެސް ނޭނގޭ ކަމެވެ. މައްކާގެ ހުރުމަތްތެރި ވެގެންވާ ބިމާއި ކައުބަތުލްﷲ ގެފުޅުގެ މާތްކަން ދެނެ ނުގަނެވޭތީއެވެ. މާތް ﷲ ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ވަޙީކުރައްވާފައިވާ ބަސްފުޅެއްގެ މާނާގައި ވެއެވެ. "ހަމަކަށަވަރުން، މީސްތަކުންނަށްޓަކައި ފުރަތަމަ ލެއްވި ގެޔަކީ، މައްކާގައިވާ ގެފުޅުކަން ކަށަވަރެވެ. ބަރަކާތް ލައްވާފައިވާ ތަނެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ. އަދި، ޢާލަމްތަކަށް ތެދުމަގެއް ކަމުގަ އެވެ." ޒަމާނުންސުރެ މި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވެރިކަމަށް ފެންބޮވައިގެންފައިވާ ޖުމްހޫރީ ޕާޓީގެ ލީޑަރަކީ ދެއްކުންތެރި ބޭފުޅެކެވެ. "ދީލަތިކަމުގެ" ފަރުދާގައި ދިވެހިންގެ ހިތްތަށް އަތުލަމުން އަންނަ ބޭފުޅެކެވެ. ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް އެބޭފުޅާގެ ހަރަދުގައި ކެރިފޯރުންތެރިކަން ނެތް ފަރާތްތަކުން ހައްޖާއި އުމްރާއަށް ފޮނުވައެވެ. އެގޮތުން މިއަހަރުވެސް ވީޓީވީގެ މުވައްޒަފުންތަކެއް މިވަނީ އުމްރާގެ މަތިވެރި އަޅުކަން އަދާކުރުމަށް ފޮނުވާފައެވެ. ނަމަވެސް ހިތާމައަކީ މި ޖުމްހޫރޫ ޕާޓީގެ "ބުދު ކޮއްކޮ"މެނަށް މި ތިބެވުނީ ކޮންފަދަ މާތް ބިމެއްގައި ކޮންފަދަ މާތް ތަނެއްގައިކަންވެސް ދެނެގައްނަން ނޭގުމެވެ. މަތީގައިވާ ދެ ތަސްވީރަށް ވިސްނާލަ ބައްލަވާށެވެ. ކާޑު ބޯޑުގައި މާކަރަކުން " ޔާ ﷲ ! ޔާމީން ފިރުއައުނުގެ ވެރިކަން ހަލާކުކޮއްދެއްވާންދޭވެ " ލިޔެ ކައުބަތުއްﷲ ގެފުޅަށް ފުރަގަސްދީގެން ޖުމްހޫރީ ޕާޓީގެ " އެކްޓިވިސްޓުން ނަގާފައިވާ ތަސްވީރެކެވެ. އެންމެ މާތް ބިމުގައި އަމިއްލަ އަނބިދަރިންނާ މައިންބަފައިންނަށް ހެޔޮ ދުއާކޮއް ފާފަ ފުއްސެވުމަށް އެދި ދެންނެވުމުގެ ބަދަލުގައި ކުރަން އެނގުނީ ބަދުދުއާ ހެއްޔެވެ؟ މުސްކުޅިވެ ގައިބާރުދެރަވެ "އަދުތޯ މާދަންތޯ" ވި ދުވަހު އުމްރާއެއްގެ މަތިވެރި އަލުކަމަށް ދެވުމުން ފާފަފުއްސަވާ ދަރިންނަށް […]
Read More ›

ކެރަފާ އާއިލާ ދިވެހިން ލަދުގަންނަވާލައިފި

މިއީވެސް ދިވެހި މަތިފުށަކުން އައިސްތިބި ދިވެހިންތަކެކެވެ. ބަލާލަން ހަމަ "ދިވެހިން" ފަދަ ބަޔެކެވެ. ދިވެހި ލޭހިނގާ ގަރުދިޔައާއި ބަތް ކައިގެން އުޅުނު ދިވެހިން ތަކެކެވެ. ނަމަވެސް ތަފާތަކީ އެއީ ކެރަފާ އާއިލާއަށް ވީތީއެވެ. ދިވެހި ފަސްގަނޑުގައި ބޮޑުވި ދިވެހިންތަކެއް ނަމަވެސް ޒަމާނުންސުރެ ކެރަފާ އާއިލާ އަކީ ޣައްދާރުން އުފަންވަމުން އައި އާއިލާޔަކަށް ވާތީއެވެ. ހިތުގައި ހުއްބުލް ވަތަނުގެ ލޯބި ނެތް ބަޔަކަށް ވީތީއެވެ. ޒަމާނުންސުރެ ކެރަފާ އާއިލާއަކީ ވެރިކަމަށް ފެންބޮވައިގެންފައި ތިބި ބައެކެވެ. ގައުމާ، ދީނިއްޔަތާއި މިނިވަންކަމާ ޖަހައިގެން ވެރިކަން ކާން ބޭނުންވާ ބައެކެވެ. ކެރަފާ ދޮންމަނިކާއި ހިސާބުން ފަށަމާއި އަންނާށެވެ. ޑިމޮކުރަސީގެ ބަފައޭ ތިޔަ ވިދާޅުވާ އަންނިގެ ކާފައެވެ. 1952 އަހަރު ވެރިކަމުގައި ހުންނެވި މުހައްމަދު އަމީން އަށް ވަޅިން ހަމަލާދީ ގަތުލިކޮއްލަން މަސައްކަތް ކުރިއެވެ. ކޮން މަޤުސަދެއްގައި ތޯއެވެ؟ އެއަށްފަހު 1976 ވަނަ އަހަރު އިބްރާހިމް ނާސިރުގެ ވެރިކަމުގައި އަންނިގެ ބައްޕަ ކެރަފާ އަބްދުއްސައްތާރު ފިސްތޯލައެއް ބޭނުންކޮއްގެން އިބްރާހިމް ނާސިރު އަވަހާރަ ކޮއްލަން މަސައްކަތް ވަނީ ކޮއްފައެވެ. ކޮން މަޤުސަދެއްގައި ތޯއެވެ؟ އޭގެފަހުން އަންނިގެ ބޮޑުބޭބެ ކެރަފާ ނަސީމް 1980 ވަނައަހަރު އަދި 1988 ވަނަ އަހަރު އަންނިގެ ތުއްތު ދޮންބެ ބޮޑު ސިއްކަ ވަނީ އޭރުގެ ރައީސް މިހާރުގެ އަންނިގެ އެކުވެރިޔާ މައުމޫނު މަރާލަން މަސައްކަތްކޮއް ބޭރުގެ ބަޔަކާއިގުޅިގެން ކުށެއްނެތް އެތަކެއް ދިވެހިންނެއް ޝަހީދުކޮއްލާފައެވެ. ކޮން މަޤުސަދެއް ހާސިލް ކުރުމަށްތޯއެވެ؟ ވެރިކަމުގެ ދަހިވެތިކަމުގައިކަން މިއީ ދިވެހިން ޝައްކުކުރާ ކަމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ފަހުން 2008 ވަނަ އަހަރު ކެނެރީގޭ ނަޝީދެވެ. މިފަހުން ދިވެހި ގައުމަށް ފާވި " ބޮޑު ބާޣީ" އެވެ. މިއީ ޓެކްނޮލަޖީގެ ޒަމާންކަމުން ބާޣީ ނަޝީދު ގަސްތުކުރީ ކަނޑި ބަޑިން ހަނގުރާމަ ކުރާކުރުމުގެ ބަދަލުގައި ޒަމާނުގެ ޓެކްނޮލަޖީގެ އެއީގައި ދިވެހި ގައުމަށް ގެއްލުންދީ އިހާނެތިކުރުމަށެވެ. ދިވެހިންގެ ސިކުނޑިތަކަށް ވިހަލާ މަރާލުމަށެވެ. ރާއްޖެއަކީ މީސްކޮޅު މަދު ކުޑަ ގައުމަކަށް ވުމުން އިރު ހުޅަގު އުތުރު ދެކުނުން ދުނިޔޭގެ ބޮޑެތި […]
Read More ›

ރީނދޫ ފިކުރު ފޮހެވިއްޖެ

މިއީ އުފާވެރި ހަބަރެކެވެ. އިސްލާމްދީނަށް ލިބިގެންދިޔަ ވަރުގަދަ ނަސްރެކެވެ. އެތަކެއް ބައެއްގެ ދުވަސްވީ ޖިހާދެކެވެ. އެ ވަބާއަކުން ދިވެހިން މިންޖު ނުވެވިގެން އުޅުނު ރީނދޫ ފިކުރުން މިގައުމު އަދު ސަލާމަތްވެއްޖެއެވެ. ރާއްޖޭގައި އަސުރުމަލުގެ ރީތި ފިޔާތޮށިކުލައިގެ ސާލެއް ފަތުރާލާފިއެވެ. ތަރައްޤީގެ އައު ބާބެއް ދިވެހިން ލިޔަންފަށައިފިއެވެ. އެމްޑީޕީއާއި ދިވެހިން ދެކޮޅުވީ ކީއްވެ ؟ ރީނދޫ ފިކުރަކީ ލާދީނީ ފިކުރެއް ކަމަށް ދިވެހިން މިއަދު ކަނޑައަޅާފިއެވެ. ރަނގަޅެވެ. ދިވެހި ބަހުގައި "ލާދީނީ" މިއީ އޮތް ބަހެއް ނޫން ނަމަވެސް "ލާދީނީ" އޭ ބުނުމުން ކޯންޗެއްކަން ދިވެހިންނަކަށް އޮޅުވައެއް ނުލެވޭނެއެވެ. އެއީ "އެމް ޑީ ޕީ" އެވެ. އެމްޑީޕީ އަކީ މާތްވެގެންވާ އިސްލާމްދީނާއި ފާޅުގައި ގޮންޖަހާ އެތަކެއް ވާހަކަތަކެއް ދެއްކި ރީނދޫ ފިކުރެވެ. އެއީ ބަނގުރަލާ މަސްތުވާ ތަކެތީގެ ވަބައިގައި ދިވެހިން ޖެއްސުމަށް މަސައްކަތް ކުރި ލާދީނީ އެމްޑީޕީއެވެ. އެއްޖިންސުން ގުޅުން ހިންގުމަށް ހިއްވަރުދިން އެމްޑީޕީއެވެ. އަރަބި އިސްލާމީ ތައުލީމު މި ފަސްގަނޑުން ފޮހެލަން މަސައްކަތް ކުރި އެމްޑީޕީ އެވެ. މިސްކިތްތަކާއި އިމާމުންގެ ބޭނުން ކަނޑުވާލައި ރާއްޖޭގައި ފައްޅި އެޅުމަށް ފޫގަޅާލި އެމްޑީޕީ އެވެ. ދީނީ މިނިވަންކަމަށް ގޮވާ ރާއްޖޭގައި ބުދު ބަހައްޓާ ރަސޫލާއަށް ފުރައްސާރަކުރި އެމްޑީޕީއެވެ. މި ކަންކަމާއި ހުރެ ދިވެހިންގެ ހިތްތަކުން ރީނދޫ ފިކުރު ފޮހެވިއްޖެއެވެ. ދިވެހިން ބަނޑަށް ޖައްސާލުން ދިވެހިންނަކީ ޒަމާނުންސުރެ ސާދާ ދިރިއުޅުމެއް އުޅެމުން އަންނަ ބައެކެވެ. ދިވެހިންގެ ސާދާ ދިރިއުޅުން އެފުއް މިފުށައް ޖަހައިލީ ރީނދޫ ފިކުރެވެ. ވެރިކަމަށް ފާވުމަށްފަހު ފުރަތަމަވެސް ޑޮލަރުގެ އަގު ކޮއްލީ ބޮޑެވެ. އެއާއިއެކު ރާއްޖޭގެ އިންފްލޭޝަން އަރައިގެން ދިޔައީ ފަތު އަޑު ކިޔާފައެވެ. ދިވެހިން އުޅެން ޖެހުނީ އަނގަޔާއި އަތާ ދިމާ ނުވެގެނެވެ. ދެން ފެނިގެން ދިޔައީ ސިވިލް ސާރވިސް މުވައްޒަފުންގެ މުސާރަ ކުޑަކޮއްލިތަނެވެ. ރީތިކޮން ބުނާނަމަ ދިވެހިން ބަނޑަށް ޖައްސާލިތަނެވެ. އެވަރުން ފުއްދާލީ އެއް ނޫނެވެ. ގައުމު ދަރުވާލާ ދިވެހިންގެ ލޭ " ޓެކްސް " ގެ ނަމުގައި ބޯންފެށީއެވެ. މިއާއިއެކު ދިވެހިންގެ […]
Read More ›

 މަދަދުވެރިޔާގެ "ހުސްނުވާ އާސަންދަ"

އަހަރެންގެ ބައްޕައަކީ މުސްކުޅިވުމުގެ ސަބަބުން ވަރަށް ބަލި މީހެކެވެ. އުތުރުގެ ރަށަކަށް ނިސްބަތްވާ އަހަރެމެންގެ އާއިލާއާކީ ވަރަށް ފަގީރު އާއިލާއެކެވެ. ބައްޕަގެ ބަލި ބޮޑުވެ އިތުރު ފަރުވާޔަށް ހދ. ކުޅުދުއްފުއްޓަށް ގެންދަން ޖެހުނީ ކުއްލިޔަކަށެވެ. އާއިލާގެ ފެންވަރުން މިފަދަ ކޮންމެ ހާލަތެއްގައި ބޮޑެތި ހަރަދުތަކެއް ކުރަންޖެހެއެވެ. މާޔޫސް ކަމާއިއެކު ރަށު ހަސްފަތާލުން ނުކުމެ އާއިލާގެ ފޯރުންތެރި މީހުން ކައިރިޔަށް "ސަލާން ޖަހަން" ނުކުތީ ކަރު އެލުވާލައިގެންނެވެ. ބައްޕަކައިރީ އަންހެނުންނާއި ކުޑަ ދަރިފުޅު ބައިންދާފައެވެ. ވަކި ހިސާބަކުން ކުއްލިޔަކަށް އަހަރެންގެ "އައިފޯން" ރިންގުވާން ފެށުމާއިއެކު ނަގާ ބަލާލީމެވެ. ގުޅަނީ ހޮސްޕިޓަލުންއެވެ. ސީ އެންބިއުލާސް ހަމަޖެހުން ހާސްވެ ކަންބޮޑުވުމާއިއެކު އަހަރެން ކޯލް އަށް ޖަވާބު ދިނީމެވެ. ދަތުރަށް ފުރަން ލޯންޗް އޮތީ ރެޑީގައި. ފުރަންދާން ތައްޔާރުވެގެން ހޮސްޕިޓަލަށް އައުމަށް އެދުނެވެ. ޖަވާބުގައި އަހަރެން ލޯންޗަށާއި ޓިކެޓަށް ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާ އަދި ހަމަ ނުޖެހޭ ކަމަށް ބުނީމެވެ. ހޮސްޕިޓަލުން ވާހަކަ ދެއްކި ކުއްޖާ ވަރަށް އޯގާތެރިކަމާއިއެކު އެކަންތައްތައް ވަނީ ހަމަޖެހިފައިކަމަށް ބުންޏެވެ. ކޮންމެސް "އާސަންދަ" ކިޔާ މީހެއްގެ ވާހަކަވެސް ބުންޏެވެ. ގައިމުވެސް ރަށު މީހެއް ނޫންކަން ކަށަވަރެވެ. މަދަދުވެރިއެއްގެ ދީލަތި އެހިއެއް ހަމަޖެހުނީކަމަށް ޝުކުރުކުރާ ހާލު ދަބަސްގަނޑަށް ދެ މުންޑާއި ގަމީހެއްލައިގެން ކުޑަސޮރު ހިތާނަކުރަން ވާއިރަށް އެއްކުރި ލާރިކޮޅު މުންޑަށް ޖަހާގެން އަޅާ "އިތިކޮށް" ހޮސްޕިޓަލަށް ދިޔައީމެވެ. އެއާއިއެކު ހަސްފަތާލުގެ އެމްބިއުލާންސްގައި އަހަރެމެން ބަނދަރުގައި އޮތް ލޯންޗަށް ގެންގޮސްފިއެވެ. އަހަރެން އަކީ މާމޮޅަކަށް ކިޔަވާގެން ހުރި މީހެއް ނޫންކަމުން ލޯންޗުގައި ހަނިމާދޫއަށް ދާންވާއިރު ބައްޕަޔަށް ކަމެއް ވެދާނެތީ ހުރީ ވަރަށް ދެރަވެ ކަންބޮޑުވެފައެވެ. ނަމަވެސް އަހަރެންގެ މާޔޫސްކަމަށް ލުޔެއް ލިބިދިނީ ހޮސްޕިޓަލުން "ސޮރެއް" އަހަރެމެންނާއިއެކު ދާކަން އެނގުމުން އެވެ. ވަދާއުގެ ސަލާމަށްފަހު އަހަރެމެންގެ ދަތުރު ހަނިމާދޫއަށް ފަށައިފިއެވެ. މޯލްޑިވިއަންގެ އިޖްތިމާއީ ހިދުމަތް ބާރުދުވެލީގައި އަހަރެމެން ގޮސް ހަނިމާދޫއަށް ބަނދަރު ކުރުމާއިއެކު އެންބިއުލާންސްގައި އެއާރޕޯޓަށް ގެންދިޔައެވެ. އޭރު މަތިންދާބޯޓު އޮތީ ރެޑީގައެވެ. މިއީ އަހަރެން ވައިގެމަގުން ކުރާ ފުރަތަމަ ދަތުރަށް […]
Read More ›

ތިނަދޫއާއި ރައީސް ޔާމީން

ޒަމާނުންސުރެ އެއީ ފެންމީރު ރީތި ރަށެކެވެ. ރީތި ގޮނޑުގޮށަކާއި ފުން ރީތި ވިލެއް އޮތް ރަށެކެވެ. ރައްޔިތުން އެކަކު އަނެކަކަށް ކުރާ އިހްތިރާމަކާ އޮންނަ އެކުވެރިކަމެއްގެ ބޮޑުކަމުން އެއީ އެއްބައިވަންތަ ބަޔަކު ދިރިއުޅޭ ރަށެކެވެ. ތަރައްޤީގެ ރޮނގުގައި އެއީ ކުރީސަފުގައި ފައިތިލަ ސާބިތުކުރާ ހަވަރުބޭކުލުން އުޅުއްވި ތިނަދޫއެވެ. މިއީ ތިނަދޫގެ ދުލުން ތިނަދޫ ސިފަކުރާ ގޮތެވެ. ނަމަވެސް ޒަމާނުންސުރެ އެރަށަކަށް ހާއްސަ ގަދަރެއް ރައީސް އަބްދުލްﷲ ޔާމީން އަބްދުލް ޤައްޔޫމު ދެއްވާ ތިނަދޫ އެމަނިކުފާނު ސިފަކުރަން ބޭނުންފުޅުވަނީ މިއާއި ހިލާފަށެވެ. އޭރުވެސް މިހާރުވެސް އެމަނިކުފާނު ތިނަދޫއަށް ކުރާ ތަސައްވަރު އެޔަށްވުރެ އުހެވެ. މިކަން ރަނގަޅަށްވެސް އޮތީ ހާމަޔަށް ފެންނާށެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ ވެރިކަމުގައި ރަށަކަށް އެންމެ ބޮޑެތި މަސައްކަތްތަކެއް ކޮއްދެއްވި ތަނަކީ ތިނަދޫ ކަމަށް ވާތީއެވެ. އާބާދީގައި 12000 މީހުން ދިރިއުޅޭ ތިނަދޫއަށް ދިމާވެފައިވާ އެންމެ ބޮޑު މައްސަލައަކީ ތިނަދޫ ބިމުގެ ޖާގައިގެ ދަތިކަމެވެ. ތިނަދޫގެ ހާލުގެދުލުން މިކަމަށް އެދި ކުރީގެ ހަތަރުވެރިންގެ ފައިބުޑަށް ވެއްޓި އާދޭސް ދެއްނެވެމުންވެސް ކަހާތަން ހިރުވާނުލިތާ އިސްއުފުލާ އެއިން ވެރިޔަކު ތިނަދޫއަށް ބަލާވެސް ނުލިއެވެ. ނަމަވެސް ރައީސް ޔާމީން އެންމެ އިސްކަމެއް ދެއްވީ ތިނަދޫގެ ބިންހިއްކުމުގެ މަސްރޫއަށެވެ. އެގޮތުން ތިނަދޫ ދެކުނު ފަރާތުން 4 ހެކްޓަރު އަދި އުތުރު ފަރާތުން 51 ހެކްޓަރުގެ ބިމާއި އެކު މުޅި އެކު 55 ހެކްޓަރުގެ ބިންވަނީ ހިއްކާ ނިންމާފައެވެ. ބިންހިއްކުމުން އަދި ތިނަދޫފަދަ އާބާދީ ބޮޑު އަދި ކުރިއަރަމުން އަންނަ ރަށަކަށް ނުފުދެއެވެ. ގެދޮރުނެތް އެތަކެއް އާއިލާތަކަކަށް ފަސޭހައިން ބޯހިޔާވަހިކަން ހޯއްދަވައިދެއްވުމަށް ރައީސް ހަނދުމަފުޅު ނައްތަވައެއް ނުލައްވައެވެ. އެގޮތުން ތިނަދޫގައި ވަނީ އެންމެ ޒަމާނީ ފެންވަރަށް 120 ފްލެޓް އިމާރާތް ކޮއްދެއްވާފައެވެ. މީގެ އިތުރުން މި 120 ފްލެޓާއި މުޅި ރަށުގެ ނަރުދަމާއާއި ފެނުގެ ނިޒާމް އެންމެ ޒަމާނީފެންވަރަށް ވަނީ ތަރައްޤީކޮއްދެއްވާފައެވެ. ތިނަދޫ އަކީ ޒަމާނުންސުރެ ފަރިވެލާގެން ފިނިބުރުޖަހަން ދިއުމުގެ ސަޤާފަތެއް އޮންނަ ރަށެކެވެ. ރައީސް ޔާމީންއަށް މިއީ ވަންހަނާވެފައި އޮތްކަމެއް ނޫންކަމުން […]
Read More ›

ޔާމިނު މިރަށައް ކޮއްދިނީ ކޮންކަމެއް؟

މިއީ ވަރަށް ގިނަފަހަރަށް ހިތަށްއަރާނޭ ސުވާލެކެވެ. މަށާ މަގޭ ރަށައް މިހާރު ވެރިކަމުގައި ހުރި ކާމިނީގޭ ޔާމީން އަބްދުލްﷲ ޔާމީން އަބްދުލް ޤައްޔޫމް ކޮއްދިނީ ކޮންކަމެއްތޯއެވެ؟ ޝައުޤުވެރި ސުވާލެކެވެ. އެހެންކަމުން ޝައުޤުވެރި މި ޖަވާބުވެސް އަހާލާށެވެ. ތިޔަ ދުއްވާލާ ހިތްގައިމު މަގު ތަކުގެ މަތިން ފުރަތަމަ ހިޔާލުކޮއްލައްވާށެވެ. އަތޮޅުތެރޭގެ 9  ރަށެއްގެ މަގުތައް ޒަމާނީ ފެންވަރަށް ވަނީ ހަދައި ނިންމައިފައެވެ. ހިތްގައިމު ތޯއެވެ؟ 13 ރަށެއްގެ މަގުތައް ޒަމާނީ ފެންވަރަށް ހެދުމުގެ މަސައްކަތް ރައީސް ޔާމީންގެ ވެރިކަމުގައި އެގެންދަވަނީ ކުރަށްވަމުންއެވެ. މިކަމަށް އެކަނިވެސް ސަރުކާރުން 760 މިލިޔަން ރުފިޔާ ޚަރަދުކުރައްވަމުން ގެންދަވާއިރު، މިއަހަރު އެކަނިވެސް 13 ރަށެއްގެ މަގުހެދުމުގެ މަސައްކަތް ނިންމާލެވޭނެއެވެ. މިއީ މޫސުން ގޯސްދުވަސްވަރެކެވެ. އެހެނަސް އޮޑިދީނިފަހަރު " ވާ " ކަނޑާގެން ގޮސްދާނެތީ ހާސްވާކަށް ނުޖެހެއެވެ. 2017 ވަނަ އަހަރު އެކަނިވެސް 50 ރަށެއްގެ ބަނދަރު ހަދައި ދެއްވާފައިވާއިރު، މިހިނގާ 2018 ވަނަ އަހަރު އެކަނިވެސް އިތުރު 30 ބަނދަރެއް ނިމިގެން ދާނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން 88 ރަށެއްގެ ލަފާފުރުމުގެ ދަތިކަން ހައްލުކޮށްދެވާފައި ވާއިރު މިއަހަރު 118 ރަށެއްގެ ލަފާފުރުމުގެ ދަތިކަން ހައްލުކޮށްދެވިގެން ދާނެއެވެ. އަދި 8 ރަށެއްގެ ޖެޓީގެ މަސައްކަތް ކުރެވެމުން ދާއިރު 1 ރަށުގެ މަސައްކަތް ވަނީ ނިންމާލާފައެވެ. މިކަމައް އެކަނިވެސް 64 މިލިޔަން ރުފިޔާ ހަރަދުވެގެން ދާނެއެވެ. ރަށުގައި ބިންނެތިގެން ގެވަޅު ނުލިބިފައިތިބި މީހުން އަވަހަށް އިންނަން ފޯމުލާށެވެ.  މިހާރު މީހުންނާ ނީދެވެގެން މަޑުކުރަން އެއްވެސް އުޒުރެއް ނެތެވެ. ސަރުކާރުން މިވަނީ 14 ރަށެއްގެ ބިންހިއްކުމަށް 103 ބިލިޔަން ރުފިޔާ ހަރަދުކުރަށްވާފައެވެ. އަދި 11 ރަށެއްގެ ހިއްކި ސަރަހައްދުގައި ބޮޑުހިލަ ޖެހުމަށް 422 މިލިޔަން ރުފިޔާ ވަނީ ޚަރަދުކުރަށްވާފައެވެ. އެހެންވީއިރު ކަންބޮޑުވާނެ ކަމެއް ނެތްތާއެވެ. ނަރުދަމާ އަކީ ޒަމާނުންސުރެ އެކަމުގެ ޝަކުވާ ބޮޑު އެއް މައްސަލައެވެ. ރައީސް ޔާމީންގެ ސަރުކާރުން މިކަމަށްވެސް ގެންދަވަނީ ފުރިހަމަ ހައްލެއް ހޯއްދަވާ ދެއްވަމުން އެވެ. އެގޮތުން 21 ރަށެއްގައި ނަރުދަމާ ޤާއިމުކޮއްދިނުމުގެ […]
Read More ›